czarnapolewka

Czarna polewka

Czarna polewka, dzisiaj w zależności od regionu Polski znana też jako czernina czy jusznik, to staropolski krwawy przysmak. Kojarzy się niezbyt dobrze, zarówno z powodu składników, jak i jej historii. To jeden z najcenniejszych i najbardziej wyrafinowanych skarbów tradycyjnej kuchni polskiej.

Przepis na czarną polewkę

Czarna polewka, to nic innego, jak rosół zabarwiony krwią, wzbogacony o suszone śliwki i kluski, z dodatkiem octu i cukru, który miał zapobiec zakrzepnięciu krwi w zupie. Jeżeli chodzi o samą krew, to w zależności do jakich źródeł sięgniemy, możemy przeczytać różne receptury. Jedni czerninę robili się z krwi prosięcia, kaczki, gęsi, a nawet z zająca.

Inne książki opisują możliwość dodania krwi ptaka. Jednak najbardziej popularne było użycie krwi kaczki. Nie istniał i nie istnieje jeden, jedyny przepis na przygotowanie tego specjału. Każda gospodyni pichciła i pichci go na swój własny, unikalny sposób.

Symbolika

Soplicy, Horeszkowie, odmówili dziewkę.

Że mnie, Jackowi, czarną podano polewkę.

Adam Mickiewicz, „Pan Tadeusz”

Tak pisał nasz wieszcz Adam Mickiewicz w „Panu Tadeuszu”. W czasach szlacheckich normą było aranżowanie małżeństw przez rodziców. To oni mieli w tej kwestii najwięcej do powiedzenia. Gdy jakiś absztyfikant składał niechcianą przez rodziców dziewczyny wizytę, czy propozycję, to raczono go właśnie czarną polewką. Zawsze była to zupa odświętna. Jednak, gdy na życzenie ojca dziewczyny podano ją kawalerowi, wiedział co to oznacza.

Choć na przyrządzenie zupy przepisów było wiele, to dla odrzuconego kawalera jej smak nie miał najmniejszego znaczenia. Liczył się przekaz: „Moja córka jest dla ciebie za dobra!” Tak mniej więcej można to zinterpretować. Postawienie na stole czarnej polewki, choćby nawet osłodzonej wiśnią, zawsze kończyło się źle. Tak jak w przypadku Soplicy. Barwie opisał to Adam Mickiewicz, jak po otrzymaniu odmowy od  Stolnika, Jacek Soplica narozrabiał w domu Horeszków.

Czarna polewka, już przez samo to, z czego jest zrobiona, miała znaczenie symboliczne i ma swoje korzenie w obrzędach pogańskich. Wtedy to w ofierze niektórym bóstwom składano krew zwierząt, którą wpuszczano w ziemię. Picie krwi wroga przenosiło jego siły na zwycięzcę. Znaczenie krwią czoła na polowaniu zdarza się do dziś. Wśród śmiechu i żartów, myśliwi wykonują taki obrzęd, nie zdając sobie sprawy jaki obyczaj kultywują.

W czasach szlacheckich rzadko mówiono o czymś bezpośrednio. Dlatego nadano symbolikę krwawej zupie. Był to delikatny, a jednak stanowczy komunikat dla niechcianego adoratora córki.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *