christmas-table-1909797_1280

Potrawy wigilijne – dania słone

Jest taki jeden dzień w roku, kiedy nie możemy doczekać się wieczora, żeby zjeść dania niezwykłe, niecodzienne, szczególne. Szczególne z tego względu, że przez cały rok takich potraw nie przygotowujemy. Ich smak, to smak i zapach dzieciństwa, wspomnienie miłych, rodzinnych spotkań, myśli o tych, których już wśród nas niema, z którymi takie potrawy przygotowywaliśmy i wspólnie jedliśmy.

Każdy region kraju, każda miejscowość i w końcu każda rodzina ma własne tradycyjne potrawy wigilijne. Ich tajne receptury przekazywane są z pokolenia na pokolenie. Niektóre przygotowujemy od lat w ten sam sposób, inne ulepszamy, urozmaicamy według własnego pomysłu. Są też jednak takie wigilijne potrawy, które znane są w całym kraju. Nawet Polacy wyjeżdżający za granicę i spędzający święta na emigracji, starają się je przygotować na tę szczególną kolację.

Takim daniem z pewnością jest barszcz z uszkami. Nie wiem jak w innych częściach Polski, ale w moich stronach od niego zaczyna się kolacja wigilijna. Zdradzę sekretny przepis, jaki przekazała mi moja mama.

BARSZCZ CZERWONY
Składniki:
  • 1 kg buraków;
  • 2 cebule;
  • 3 grzyby suszone;
  • 2 marchewki;
  • pietruszka;
  • obierki z 1 kg umytych jabłek;
  • cukier, sól, majeranek, pieprz, ziele angielskie.
Wykonanie:

Buraki myjemy, obieramy, kroimy w cienkie plasterki i wrzucamy do dużego garnka. Na wierzch rozkładamy obierki z jabłek i zalewamy wodą ok. 10cm nad poziom obierek. Doprowadzamy do wrzenia. Gdy zacznie się gotować, zmniejszamy płomień tak, by barszcz tylko lekko „mrugał”. Grzyby moczymy przez minimum godzinę, po czym gotujemy je, dodając przekrojone na pół cebule, starte na tarce warzywa oraz przyprawy. Gotujemy ok. 30 minut na dość intensywnym ogniu. Gdy trochę wody odparuje, wywar grzybowy przelewamy do buraków i gotujemy całość na minimalnym ogniu ok. godziny. Zdejmujemy z ognia i odstawiamy do wystudzenia. Gdy barszcz jest już dosyć chłodny, przecedzamy go przez gęste sito do czystego garnka.

Taki barszcz przygotowuję kilka dni przed Wigilią. Nie jest zasmażany, więc nie skiśnie. Dzięki obierkom barszcz ma ładniejszy kolor i jest odpowiednio kwaśny. Nie muszę dodawać żadnego octu.

Uszka z grzybami

Są tradycyjnym dodatkiem do czerwonego barszczu. Już teraz możecie je przygotować, a dokładnie wystudzone, posmarowane olejem, zamrozić.

Składniki na ciasto:
  • szklanka mąki;
  • jajo;
  • woda;
  • sól i pieprz.
Składniki na nadzienie:
  • garść suszonych grzybów;
  • 2 cebule;
  • łyżka masła;
Wykonanie:

Zaczynamy od przygotowania grzybów, z tym schodzi się najdłużej. Powinny moknąć ok. 2 godzin. Później gotujemy je do miękkości w tej samej wodzie. Odcedzamy i kroimy je jak najdrobniej. Cebulę siekamy i smażymy na maśle. Mieszamy z grzybami i doprawiamy solą i pieprzem

Z mąki, jaja i letniej wody zagniatamy ciasto. Powinno być dosyć elastyczne. Cienko rozwałkowujemy i kroimy na małe kwadraciki. Na każdym kładziemy łyżeczkę masy grzybowej i zaginamy go po przekątnej. Starannie zlepiamy końce, a następnie przeciwległe brzegi.

Uszka wrzucamy do dużej ilości wrzącej osolonej wody. Po ugotowaniu przelewamy zimną wodą i rozkładamy na talerze do wystudzenia.

Gdy będą już całkiem zimne, smarujemy niewielką ilością dobrego oleju, układamy w pojemniki lub woreczki na mrożonki. Olej zapobiegnie sklejeniu się uszek i obsychaniu ciasta. W ten sposób możemy je przechowywać nawet 3 miesiące.

Podane proporcje wystarczą dla czterech osób. Jeśli więc spodziewacie się większej liczby osób na Wigilii, proporcje należy odpowiednio zwiększyć.

PIEROGI Z KAPUSTĄ I GRZYBAMI

Tego dania również nie może ich zabraknąć. Gdy nawet zostaną, bo dań będzie za dużo, to zrumienione na oliwie, będą smakować w kolejne dni świąt.

Składniki na ciasto:
  • 2 szklanki mąki;
  • 1 jajko;
  • sól;
  • ciepła woda;
  • 2 łyżki bułki tartej;
  • łyżka masła;
  • mielona papryka;
  • sól i pieprz.
Składniki na farsz:
  • 25 dag boczniaków;
  • 50 dag kapusty białej;
  • cebula;
  • 2 łyżki oleju;
Wykonanie:

Mąkę przesiewamy na stolnicę, robimy dołek, w który wbijamy jajo, dodajemy szczyptę soli i zagniatamy wlewając ciepłą wodę. Wyrabiamy dotąd, aż będzie jednolite i elastyczne. Przykrywamy lnianą ściereczką, żeby odpoczęło.

Kapustę drobno szatkujemy i przesmażamy na maśle razem z posiekaną cebulą. Dodajemy pokrojone boczniaki podsmażone na oleju. Farsz doprawiamy solą, pieprzem i papryką i dokładnie mieszamy.

Ciasto rozwałkowujemy na cienkie placki. Wykrawamy krążki i na każdy nakładamy porcję farszu. Dokładnie zlepiamy, robiąc na brzegu ozdobną falbankę. Wkładamy do wrzącej, osolonej wody, gotujemy każdą porcję 3-5 minut, do momentu aż wypłyną.

Bułkę tartą rumienimy na suchej patelni, wkładamy tłuszcz (masło lub olej) i gorącą polewamy pierogi.

Jeżeli przygotujecie pierogi wcześniej, odgrzejcie je, przypiekając na maśle.

Kolejną potrawą, z pewnością znaną w całej Polsce, jest kapusta wigilijna. Mówi się, że nie ma jednego przepisu na kapustę, że każda gospodyni przygotowuje ją inaczej. Ja od lat przygotowuję ją w ten sam sposób, według rodzinnego przepisu.

KAPUSTA WIGILIJNA 
Składniki dla 4 osób:
  • 1 kg kiszonej kapusty;
  • 2 cebule;
  • 5 suszonych grzybków;
  • 10 dag suszonych śliwek;
  • 4 łyżki oleju;
  • 1 łyżka mąki;
  • sól, pieprz, kminek, majeranek.
Wykonanie:

Grzyby zalewamy zimną wodą i odstawiamy na ok. godzinę. Gotujemy je w tej samej wodzie. Gdy będą miękkie, odcedzamy, zostawiając grzybowy wywar. Grzyby siekamy. Kapustę odciskamy z soku, dodajemy pokrojone cebule i śliwki. Zalewamy wywarem z grzybów i gotujemy ok. 40 minut. Na 10 minut przed końcem gotowania kapusty, dodajemy grzyby. Doprawiamy solą, pieprzem i pozostałymi przyprawami.

Na patelni rozgrzewamy olej, wsypujemy mąkę i mieszamy. Gdy zasmażka będzie miała złoty kolor, zdejmujemy z ognia. Delikatnie przestudzoną zasmażką zaprawiamy kapustę. Ciągle mieszając, podsmażamy kapustę na małym ogniu.

Jeżeli kapustę chcemy przygotować wcześniej, nie dodajemy zasmażki. Wówczas może stać w chłodnym miejscu, nawet kilka dni. W zasadzie, im dłużej stoi i się „przegryza”, tym jest smaczniejsza. Zasmażkę dodajemy w dniu Wigilii.

Na stole wigilijnym nie może zabraknąć ryb. Choć w tradycję wigilijną skutecznie wgryzł się karp, mi on kojarzy się ze smutnymi czasami PRL-u. Sądzę, że gdy poznacie jego historię, będziecie mieć takie samo zdanie. Dlatego u mnie są inne gatunki polskich słodkowodnych ryb. W tym roku będzie

PSTRĄG PO POLSKU
Składniki na 8 porcji:
  • 4 pstrągi średniej wielkości;
  • włoszczyzna;
  • cebula;
  • 2 jajka ugotowane na twardo;
  • sól, pieprz, ziele angielskie, liść laurowy;
  • 2 łyżki masła;
  • natka pietruszki;
  • cytryna.
Wykonanie:

Pstrągi oskrobujemy z łusek, patroszymy, odrzucamy łby i płetwy. Dokładnie płuczemy, oprószamy solą i wstawiamy do lodówki. Myjemy włoszczyznę, kroimy na drobne kawałki, zalewamy 5 szklankami wody, solimy i doprowadzamy do wrzenia. Cebule przypalamy nad gazem lub na suchej patelni i dodajemy do wywary warzywnego. Gdy warzywa będą miękkie, wyjmujemy je, a do wrzącego wywary wkładamy pstrągi. Ugotowane warzywa możemy wykorzystać do sałatki. Po doprowadzeniu do wrzenia, zmniejszamy ogień, tak by płyn tylko lekko mrugał. W ten sposób gotujemy pstrągi przez ok. 20 minut.

W międzyczasie przygotowujemy sos do ryb po polsku. Siekamy bardzo drobno ugotowane jaja razem z natką pietruszki i mieszamy ze stopionym masłem.

Miękkie ryby delikatnie wyjmujemy na półmisek i tuż przed podaniem polewamy sosem do ryb po polsku.

Danie dekorujemy cząstkami cytryny, której sokiem możemy skropić rybę na swoim talerzu.

Obok ryb na ciepło na stole wigilijnym królują śledzie, a sposobów na ich przyrządzenie jest niezliczona ilość. Dołączę przepisy na te, które smakują mi najbardziej.

ROLMOPSY W ZALEWIE OCTOWEJ
Składniki na 10 porcji:
  • 50 dag solonych filetów śledziowych;
  • 2 łyżki musztardy;
  • 2 ogórki konserwowe;
  • 1 duża cebula;
  • pieprz.
Zalewa:
  • ¼ szklanki octu 6%;
  • ½ szklanki wody;
  • po 5 ziarenek ziela angielskiego i pieprzu;
  • cukier;
  • pieprz mielony;
  • liście laurowe;
  • 1-2 łyżki oleju.
Wykonanie:

Śledzie moczymy w zimne wodzie, a po odsączeniu zdejmujemy skórę. Każdy filet smarujemy musztardą, posypujemy drobno pokrojoną cebulą, oprószamy pieprzem, przykrywamy cienkim plasterkiem ogórka konserwowego. Następnie zwijamy w rulonik, spinamy wykałaczką i wkładamy do słoja.

Wodę z octem i wszystkimi przyprawami do zalewy zagotowujemy. Po wystudzeniu, zalewamy nią rolmopsy. Dodajemy olej i delikatnie potrząsamy słojem, żeby zalewa przedostała się do wszystkich śledzi. Odstawiamy w zimne miejsce na co najmniej 3 dni.

ŚLEDZIE KRESOWE
Składniki na 8 porcji:
  • 50 dag solonych filetów śledziowych;
  • 50 dag cebuli;
  • 15 dag suszonych grzybów;
  • 4 wędzone szprotki;
  • 2 korniszony;
  • 2 łyżki oleju;
  • mały koncentrat pomidorowy;
  • papryka mielona;
  • pieprz.
Wykonanie:

Śledzie moczymy w wodzie. Odsączamy i kroimy na małe kawałki. Cebulę obieramy, drobno siekamy i dusimy na oleju. Namoczone wcześniej grzyby gotujemy do miękkości, po czym odsączamy. Cebulę, grzyby, ogórki i szprotki miksujemy blenderem, dodajemy koncentrat pomidorowy, pieprz i paprykę. Wszystko dokładnie mieszamy z pokrojonymi śledziami i składamy do słoików. Do jedzenia gotowe są najwcześniej  po dwóch dniach. Jednak najlepiej smakują, gdy wszystko dobrze się przegryzie, czyli po około tygodniu. W tym czasie trzymamy je w chłodnym miejscu.

ŚLEDZIE W SOSIE MUSZTARDOWYM
Składniki na 6 porcji:
  • 40 dag solonych filetów śledziowych;
  • 3 cebule.
Marynata:
  • 1 szklanka wody;
  • po 8 ziarenek ziela angielskiego i pieprzu;
  • 2 liście laurowe;
  • sok z cytryny lub ocet;
  • cukier.
Sos musztardowy:
  • 2 łyżki musztardy;
  • 2 słodko-winne jabłka;
  • 2 łyżki oleju.
Wykonanie:

Z wymoczonych śledzi ściągamy skórkę. Obraną cebulę kroimy w plasterki i sparzamy wrzątkiem.

Przygotowujemy marynatę. Zagotowujemy wodę z przyprawami i cukrem (według własnych preferencji). Dodajemy sok z cytryny lub ocet.

Obrane i wydrążone jabłka, kroimy na ćwiartki i dusimy. Gdy będą miękkie i wystudzone, przecieramy przez sito. Mieszamy z musztardą, olejem i marynatą.

Filety układamy w słoiku, przekładając każdą warstwę cebulą. Zalewamy wystudzonym sosem z marynatą i odstawiamy w chłodne miejsce na kilka dni.

Śledzie według tego przepisu mają bardzo oryginalny smak. Ostrość musztardy i kwasku przełamuje słodycz jabłek. Sparzona cebula niema tak intensywnego zapachu, jak surowa. Śledzie w musztardzie zadowolą najbardziej wymagających gości.

Potraw na stole wigilijnym powinno być 12. I zapewne w każdym domu tak jest. Nie sposób opisać ich w jednym artykule, więc wymieniłam te najbardziej popularne. Jeżeli jesteście w posiadaniu sprawdzonych super przepisów, zachęcam do dzielenia się nimi.

Moja dodatkowa rada: nie przesadzajcie z ilością dań i porcji. Święta trwają krótko i nie sposób zjeść wszystkiego nie jedzcie też na zapas. Gdy coś zostanie lepiej zamrozić czy zawekować niż chorować z przejedzenia.

Udanego gotowania!

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *