przyprawy

Abecadło przypraw

Przyprawy przydają się w kuchni każdego kucharza. Niezależnie od tego, czy dopiero zaczyna gotowanie, czy ma już za sobą sporo doświadczeń. Przyprawy podkreślają smaki, poprawiają nastrój i napełniają kuchnię niepowtarzalnymi zapachami. Na liście naszych przypraw każdy znajdzie coś dla siebie.

B

Bazylia – wzmacnia i pobudza czynności żołądka, likwiduje nadmierną fermentację i wzdęcia. Działa również rozkurczowo, moczopędnie, mlekopędnie, reguluje pracę serca. Stosuje się ją do zup rybnych, bulionów, rosołu, ale nie wskazane jest dodawanie innych, silnie aromatycznych przypraw, aby nie popsuć smaku.

Berberys – a dokładnie owoc berberysu. To prawie całkowicie zaniechana przyprawa poprawia trawienie, a oprócz tego, ma jeszcze działanie żółciopędne i jest dobrym dostawcą witaminy C. Konfitury z berberysu miały we wszystkich starych książkach kucharskich bardzo ważną pozycję.

Borówka brusznicka – Zawiera prowitaminy wit. A, witaminy z grupy B oraz ważne dla zdrowia antocyjany. Są to ciała chemiczne o charakterze katalizatorów, spotykane również w jagodach, burakach ćwikłowych i czerwonej kapuście, spełniające bardzo ważną rolę w trawieniu „ciężkich” potraw. Zasmażka przygotowana z sokiem z borówki brusznickiej jest, wbrew pozorom, lekkostrawna, a potrawa nią zaprawiona, np. sos, ma bardzo oryginalny smak.

C

Czarny bez – choć to owoc, to jest jednocześnie przyprawą trawienną, wybitnie niedocenianą. Owoc czarnego bzu zawiera witaminy z grupy B, PP, H i C. Owoc bzu działa napotnie, moczopędnie, przeciwskurczowo. Surowy sok można dolać do każdego sosu mięsnego tuż przed podaniem. Przez to sos będzie zdrowszy i bardziej wyrazisty w smaku.

Czarnuszka – zwana czarnym kminkiem. Ta przyprawa ma silne działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, antyoksydacyjne, przeciwhistaminowe, przeciwbólowe i antyrakowe. Doskonale reguluje cykl miesiączkowy i łagodzi bóle. Jako jedna z niewielu, wskazana jest nawet dla kobiet w ciąży i matek karmiących, pobudza bowiem laktację. To doskonały zamiennik pieprzu. Zmielone ziarna czarnuszki można dodać do zup, sosów, sałatek.

Cząber – pobudza pracę żołądka, działa ściągająco i moczopędnie. Sproszkowane ziarna dodaje się do serów topionych i wędzonych oraz do sosów mięsnych, korniszonów. Cząber ma intensywny zapach oraz korzenny, lekko gorzkawy smak. Polecany jako dodatek do potraw z fasoli, grochu i innych roślin strączkowych.

D

Dzika róża – miała kiedyś powodzenie tylko u wybitnych gospodyń, które nastawiały na owocach wino, z drelowanych owoców robiły konfitury, a z pestek wypalały domową kawę. To ona dostarcza nam witaminy B1, B2, E, K i PP, a w szczególności witaminę C. Ponadto działa moczopędnie, żółciopędnie i kojąco. Wino z dzikiej róży podawane na gorąco jest najlepszym, według naszych babć, napojem rozgrzewającym przy najsilniejszych przeziębieniach. Należy je uznać za jedyny napój alkoholowy nieszkodliwy, przy zachowaniu umiaru.

E

Estragon – do niedawna ziele , które w polskiej kuchni było niedoceniane. Jest środkiem wzmacniającym żołądek, a szczególnie wskazany w leczeniu nerwicy żołądka i stanach nieżytu dróg trawiennych. Sproszkowane suche ziele jest doskonałą przyprawą do zup i sosów. Dobrze zastępuje sól.

G

Gorczyca biała – działa trawiennie. Radzi sobie z niwelowaniem skutków jedzenia tłustych potraw, produktów marynowanych octem. Jest podstawowym składnikiem musztardy.

J

Jałowiec – doskonały dodatek do kapusty dla osób, którym trudno ją trawić. Suszone owoce stanowią doskonałą przyprawę sosów podawanych do dań z wszelkiego rodzaju ptactwa. Żucie suchych jagód jałowca przywraca świeży oddech, likwiduje zgagę, leczy artretyzm, reumatyzm i zapalenie dróg moczowych.

K

Kminek – likwiduje wzdęcia i nadmiar gazów, działa pobudzająco na serce, lekko moczopędny i, podobnie jak anyż, czarnuszka i koper, działa mlekopędnie. Jest więc wskazany dla matek karmiących. Sypiemy go więc odważnie do serów, sosów mięsnych, do bigosu i innych potraw z kapusty, a przede wszystkim dodajemy go do razowego chleba własnej produkcji. Zmielony kminek połączony z majerankiem w równych ilościach, daje znakomity środek przeciw wzdęciom, zgadze i innym „sensacjom”, które po zjedzeniu ciężkostrawnych potraw mogą się pojawić. Pół łyżeczki takiego proszku popijamy zimną wodą i czujemy od razu ulgę.

Kolendra – to dobry środek trawienny, przeciwskurczowy, odżywczy i konserwujący, np. dodawany do mięs, śledzi w occie, wędlin. W codziennym gotowaniu wystarczy kolendrę zemleć i dosypać do sosu mięsnego, aby dana potrawa stała się smaczna i lekkostrawna.

Koper – nasiona – działają trawiennie, pobudzają czynności żołądka, mają także działanie wykrztuśne, wiatrochłonne i moczopędne. Olejek koperkowy wraz z mlekiem matki przechodzi do żołądka niemowlęcia, gdzie również spełnia rolę trawienną. Zarówno nasiona, jak i nać są prawie niezbędnym dodatkiem do świeżych ogórków oraz do kiszenia ich. Sama nać jest bardzo bogata w witaminy: A, D, E, K, PP, C oraz witaminy z grupy B.

M

Majeranek – działa trawiennie, wykrztuśnie, rozkurczowo, przeciwzapalnie, likwiduje wzdęcia, działa rozgrzewająco. Maść majerankowa sprzedawana w aptece jest bardzo dobrym środkiem na katar. W kuchni stosujemy majeranek do sosów, grochówki, mięs pieczonych, duszonych, itp. Aby nie stracił swoich właściwości, należy go zawsze dodawać pod koniec gotowania.

N

Nasturcja ogrodowa – daje zielone nasiona, które zagotowane w lekkim, osłodzonym occie, jako kaparki, były stosowane od niepamiętnych czasów w formie dodatku do ciężkostrawnych mięs i ryb. Kiedyś tak popularne „koreczki z kaparów nasturcji w oliwie”, dziś nie są nigdzie spotykane.

P

Papryka – oczywiście ta w proszku, tzw. ostra, ułatwia trawienie, pobudza żołądek do wydzielania soków trawiennych, dzięki czemu łatwiej trawimy wszystkie tłuszcze. Jest też doskonałym dostawcą witaminy A,B, C oraz w mniejszych ilościach E, K i PP.

Pietruszka – Korzeń ma działanie moczopędne, napotne i trawienne. Należy go koniecznie dodawać do surówek przy chorobach dróg moczowych. Nać pietruszki ma tylko działanie moczopędne i trawienne, ale za to jest bogatsza w witaminy. Drobno siekana nać pietruszki jest dobrym dodatkiem do kanapek i sałatek z czosnkiem, neutralizując nieprzyjemny zapach.

Pokrzywa – Młoda i świeża może być znakomitym dodatkiem do sałatek, szpinaku. Ma działanie przeciwcukrzycowe, poprawia przemianę materii, oczyszcza krew i jest zielem wysokowitaminowym. Łyżka utartej na proszek pokrzywy w zimie, a w lecie łyżka świeżego soku, zlikwiduje w krótkim czasie dolegliwości żołądkowe.

R

Rokitnik – Kiedyś pozyskiwano z niego sok, robiono konfitury, itp. Dziś prawie wcale nie jest spotykany w polskiej kuchni. Sok, konfitura, nalewka obniża ciśnienie krwi, uszczelnia naczynia krwionośne. Ponadto dostarczy nam witamin takich jak: prowitamina wit. A, z grupy B, PP, H i bardzo dużej dawki wit. C.

S

Seler – ma działanie podobne do pietruszki, czyli moczopędne, trawienne, napotne. Korzeń selera dostarcza: prowitaminę wit. A, witamin z grupy B, PP i C. Nać selera ma równie bogaty wachlarz witamin co korzeń. Zaleca się spożywanie go na surowo, a nie wygotowywać go w zupach.

Szałwia – liść ma działanie trawienne, wzmacniające, przeciwcukrzycowe, bakteriobójcze, przeciwzapalne i ściągające. Suchy, sproszkowany liść szałwii dodaje się do dziczyzny, drobiu, ryb, zup fasolowych, jarzynowych oraz większości ciężkostrawnych potraw.

T

Tarnina – dziś już prawie nigdzie nie używana jako dodatek do win, wódek i likierów. Działa przeciwzapalnie, dezynfekująco i przeciwbiegunkowo.

Tymianek – pobudza działanie żołądka, serca i nerek. Działa wykrztuśnie, przeciwskurczowo i ściągająco. Ziele można dodawać wszędzie tam, gdzie stosuje się inne dodatki zielone, a więc do rosołu, bulionu, sosów mięsnych, itp.

Suplement

Czytając cały alfabet, nietrudno zauważyć, że niektóre przyprawy zostały pominięte. Oto one, wraz z opisem:

Goździki – działają odmładzająco, antyseptycznie, uspokajająco i rozgrzewająco.

Cynamon – przyprawa o działaniu antyseptycznym i odmładzającym.

Wanilia – ma silne właściwości smakowe, jej aromat ma działanie uspokajające.

Ziele angielskie – wzmacnia żołądek.

Imbir – odmładza, wzmacnia apetyt, ułatwia trawienie.

Gałka muszkatołowa – ułatwia trawienie tłuszczów, wzmacnia żołądek.

Czubryca – ułatwia trawienie białek.

Szafran – pobudza apetyt.

Biedrzeniec – pobudza działanie gruczołów wydzielania wewnętrznego.

Przyprawy, jak widać, mają ogromne znaczenie dla naszego zdrowia. Wystarczy je poznać by wiedzieć co do czego dodać. Monotonne żywienie jest równoznaczne ze złym trawieniem. To z kolei prowadzi do bardzo wielu chorób. Naturalne zioła, w przeciwieństwie do gotowych mieszanek, nie wyrządzą krzywdy naszemu zdrowiu. Wręcz przeciwnie. Odpowiednio dobrane nie tylko poprawią smak potraw, ale też zadbają o nas.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *