Kim były swatki?

W dawnych czasach rzadko zdarzało się, aby młodzi ludzie mogli zawrzeć związek małżeński z własnego wyboru, z miłości. To raczej inni decydowali kto do kogo pasuje

W dawnych czasach rzadko zdarzało się, aby młodzi ludzie mogli zawrzeć związek małżeński z własnego wyboru, z miłości. To raczej inni decydowali kto do kogo pasuje, kto z kim może wziąć ślub, nie popełniając gafy i nie psując opinii rodzinom ewentualnych narzeczonych. Początkowo to sami rodzice wyszukiwali odpowiedniego kandydata. Opierali się oni na opiniach swoich znajomych i krewnych. Prowadzono długie rozmowy i negocjacje. Ustalano posag. Często zdarzało się, że ledwo dziecko przyszło na świat, już miało zaplanowaną swoją przyszłość małżeńską. Po pewnym czasie w poszukiwaniach odpowiednich kandydatów do związków, rodzice młodych ludzi szukali pomocy osób obcych. Tak zrodziła się instytucja swatki.

Kim była swatka?

Jej zadaniem było dobieranie w pary osób, które do siebie pasowały. Swatka musiała brać pod uwagę koneksje, pochodzenie, status społeczny i materialny kandydatów na nowożeńców. Odpowiedni dobór kandydatów, unikanie mezaliansów, robiło swatce dobrą reklamę i popularność. Im więcej par szczęśliwie skojarzyła, tym więcej miała chętnych na swoje usługi. Te usługi początkowo świadczone były grzecznościowo. Gdy już swatka wypracowała sobie tzw. markę, zaczynała pobierać za swoje usługi opłaty.

W celu podniesienia rangi zawodu do prawie nadprzyrodzonego talentu, swatki zaczynały używać magii, wróżbiarstwa. Zawód stawał się tajemniczy i dostępny tylko dla wybranych. To była tylko skrzętnie wypracowana otoczka, gdyż nadal swatki wypytywały potajemnie o wolne panny i kawalerów, o ich zdrowie i stan majątkowy. Im dłużej trwało wyszukiwanie kandydatów do związku, tym wyższe honorarium pobierała swatka. Oczywiście propozycje swatki musieli zaakceptować rodzice swatanych osób. Nie brano pod uwagę opinii głównych zainteresowanych.

Gdy już zapadła decyzja o ślubie i weselu, swatka miała honorowe miejsce w czasie tych uroczystości. Była równie ważna, jeśli nie ważniejsza od rodziców nowożeńców.

 

Swatka dawniej i dziś.

 

Dzisiaj nie wyobrażamy sobie, aby w kwestii małżeństwa zdać się na decyzję osoby obcej, ale czy nie jest tak, że często to ktoś obcy podsuwa jednej osobie drugą? Często dwie osoby stanu wolnego zapraszane są, niby przypadkiem, na jakąś uroczystość, na której zostają sobie przedstawione. Tylko te dwie osoby są bez pary. Takie zapoznanie ma ukryte drugie dno: może się sobie spodobają? To też jest rodzaj swatania, choć taki zwrot nigdy oficjalnie nie pada. Wszelkie biura matrymonialne i portale dla samotnych także mają na celu skojarzenie ze sobą dwóch samotnych duszyczek, swatanie.

Dzisiaj trochę z drwiną, trochę z uśmiechem słuchamy historycznych opowieści o sposobie doboru w pary. Wydaje się nam niedorzecznością korzystanie z usług swatki. A jednak to właśnie dawne pary przeżywały ze sobą całe życie. Pobierali się być może bez miłości, potrafili jednak nauczyć się wspólnego życia, szacunku, a sama miłość przychodziła z czasem. Choć nie wszystkie związki były udane, to nie było też takiej ilości rozwodów i przemocy w małżeństwie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

ten + 14 =

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.